مىانجامد بهتر از كارهاى ديگرى است كه مردم آنها را دوست مىدارند ، ولى سرانجام به ظهور ستم و ذلّت مؤمنان و سر بلندى تبهكاران منجر مىشود . و بدانچه از پيشوايان عادل رسيده است ، اقتدا كن . از آنان نقل شده است كه دروغ روا نيست مگر در جنگ يا بر قرار كردن صلح و آشتى در ميان مردم . چون كار جنگ به نيرنگ است و براى تو در اين خصوص راه باز است اگر عزم جنگ داشته باشى ، مشروط به اينكه هيچ حقى را باطل نگردانى . . و بدان كه بسيارى از مردم از پدرت ، على ، روى گردان شدند و به معاويه گراييدند ، زيرا او در تقسيم فىء و بيت المال ميان آنان تفاوت نمىگذاشت و اين بر مردم گران بود و هم بدان كه كسى به رويارويى تو برخاسته كه در آغاز ظهور اسلام با خداى و پيامبر صلى الله عليه و آله جنگيد تا آنكه خواستِ خداوند چيره شد . پس چون همه به يكتايى پروردگار ايمان آوردند و شرك نابود شد و دين سرورى يافت ، آنان نيز اظهار ايمان كردند و قرآن خواندند در حالى كه آيات را به ريشخند مىگرفتند و نماز خواندند با گرفتگى و كسالت و خمس و زكات دادند در حالى كه از پرداختن آن خشنود نبودند . آنگاه ابن عبّاس در ادامه اين نامه اوضاع اجتماعى و فساد حاكم بر آن را تشريح كرد و سپس به تبيين سرشت جامعه و گذشته و حال آن پرداخت . امّا آن‌حضرت عليه السلام هرگز نخواست كه جز راه حقّ را برگزيند و از طريقى جز طريق استوار پيروى كند . با وجود اين ، امام حسن شمار بسيارى از كوفيان را بسيج كرد . البته براى ما ثبت و ضبط دقيق نفرات وى مهم نيست ، امّا آنچه براى ما اهميّت